ՆՈՐ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԻՒՆ – «Արաս լոյս ընծայած է Արամ Հայկազի «Տղու հոգի» հատորը

«Տղու հոգի» պատմուածքներու ժողովածուն Արամ Հայկազի գրուածքներն են մանկութեան անմեղ պահերու, ընտանեկան կեանքի ուրախ, երբեմն ալ՝ չարաճճի դէպքերու մասին։

Մտերմիկ ու կատակախառն պատմութիւններու շղթայ մըն է, ուր տղոց անկեղծ ժպիտն ու անսպասելի արկածները կը միանան ծնողներու գուրգուրանքին, հոգիները ջերմացնող  պատկերներու ընդմէջէն։

Այլ ենթախորքի վրայ, գիրքը նաեւ ծնողք ըլլալու մասին է, կեանքի եւ առօրէական հոգերու շօշափում մը կը պարունակէ տողատակերուն մէջ։

Պատմուածքներուն մէջ կը ծաղկին նաեւ փոքրիկ մանրամասնութիւններ, ուր կ՚արտացոլան 20-րդ դարու արեւմտահայ կեանքի երանգները։ Մերթ գուրգուրանքով, մերթ ալ նուրբ հեգնանքով, հեղինակը մեզ կը տանի ժամանակէ-ժամանակ եւ աշխարհէ-աշխարհ։

Պատմուածքներու այս փունջը առնուած է Մարօ Գալայճեան Քիւրքճեանի եւ Յարութիւն Քիւրքճեանի «Հայրենի աղբիւր» շարքէն: Ամէն ընթերցողի սեղանի գիրքը ըլլալու կոչուած այս գրքոյկը կը պարգեւէ ե՛ւ ծիծաղ ե՛ւ յուզում, դարձնելով զայն թանկարժէք հատոր մը՝ թէ՛ դպրոցականներու եւ թէ՛ ամէն տարիքի ընթերցողներու համար։

Հատորին խմբագիրն է Յարութիւն Քիւրքճեան. կողքի ձեւաւորումը՝ Վահագն Քէշիշեանի։ 

Ա. տպագրութիւն, Օգոստոս 202­5, 128 էջ։

***

Մեծ մայրիկին սենեակին դուռը կամաց մը բացինք եւ երեքս միասին՝ «Օօ՜օօօ» ընելով ներս մտանք: Մեծ մայրիկը արթնցաւ, կարծեց որ իրաւ կոսթեր եկած են զինք տանելու, եւ քովի պատուհանէն ցատկեց դուրս…

***

Կենսագրական

Բուն անունով Արամ Չէքէմեան։ Ծնած է Շապին Գարահիսար: 1915-ի օրերուն ապրած է քիւրտ բեկի մը քով, ունե­նա­լով «Միւսլիմ» անունը։ Հետագային մանրամասն գրած է այս տարիներու յուշերը: 1919-ի գարնան փախած եւ հասած է Սեբաստիա, հոն­կէ Պոլիս՝ հօրաքոյրերուն քով, որոնք զինք ղրկած են Կեդրոնական վարժարան, որպէսզի,– իր խօսքով,– «կաշի կրող» չըլլար: Շուտով փոխադրուած է Միացեալ նահանգներ, ուր ապ­րած է ամբողջ իր կեանքը։ Դեռ Պոլսոյ մէջ ուսանող, իր առաջին գրութիւնը լոյս տե­սած է Պոսթոնի «Հայրենիք» թերթին մէջ՝ «Արամ Կար­միրեան» ստորագրութեամբ: Եղած է սփիւռքահայ գրականութեան ամէնէն ընթերցուած եւ սիրուած հեղինակներէն մէկը։

Գրական գործերը ամփոփուած են հետեւեալ հատոր­ներուն մէջ. «Ցեղին ձայնը» (Ա. հատոր, 1949, Բ. հատոր, 1954), «Շապին Գարահիսար եւ իր հերոսամարտը» (1957), «Չորս աշխարհ» (1962), «Պանդոկ» (1967), «Կարօտ» (1971), «Չորս Տարի Քիւրտիստանի լեռներուն մէջ» (1973), «Երջանկութիւն» (1978)։