Ցուցահանդէսներ, համերգներ, շարժանկարի ցուցադրութիւններ, դասախօսութիւններ եւ կլոր սեղաններ… Արեւելեան լեզուներու եւ քաղաքակրթութիւններու ազգային հիմնարկին (ԻՆԱԼՔՕ) 2021-ի տարեվերջը պիտի յատկանշուի «Անդրկովկասներ 20/21» փառատօնով: Այսպէս, Հոկտեմբեր 4-էն մինչեւ Դեկտեմբեր 10, ԻՆԱԼՔՕ-ի երկու տարբեր վայրերուն մէջ տեղի պիտի ունենան մշակութային եւ գիտական շարք մը ձեռնարկներ նուիրուած՝ Կովկասին, այնպէս ինչպէս այս տարածաշրջանը ապրած, ընկալած, ուսումնասիրած, երեւակայած, պատմած են արուեստագէտները, հետազօտողները, ճանապարհորդները եւ տեղւոյն վրայ գործողները:
Առաջին անգամ 2014-ին նախաձեռնուած այս փառատօնը ամբողջովին կը պատշաճի ԻՆԱԼՔՕ-ի առաքելութեան եւ ոգիին, քանի որ այս Հիմնարկին ստեղծումէն ի վեր կովկասեան լեզուներն ու քաղաքակրթութիւնները միշտ ալ մեծարուած են: Փառատօնին հիմնական նպատակներն են տարածաշրջանի գեղարուեստական եւ մշակութային տարբեր ոլորտները ներկայացնել, նաեւ անոնց ընդմէջէն առիթ ստեղծել ի մի բերելու հանրութեան տարբեր շերտեր՝ ուսանողներ, հետազօտողներ, ուսուցիչներ, արուեստագէտներ, տեղւոյն վրայ գործողներ եւ սիրողներ:
Փառատօնի ամենակարեւոր իրադարձութիւններէն մէկը պիտի ըլլայ ծանօթ գոնթրըպասիստ Գլօտ Չամիչեանի եւ անոր ճազ երրեակին` «Նայիրի»-ի ելոյթը: Պիտի ցուցադրուի Անն Գոնսինեիի «Ցաւդ տանիմ» վաւերագրական ժապաւէնը (2019). սրտայոյզ ֆիլմ մը՝ մօր մը եւ իր աղջկան՝ հիւանդութեան դէմ պայքարին եւ ծնունդ առնող անսպասելի բարեկամութեան մը մասին, զոր ան նկարահանած է Փարիզի եւ Երեւանի միջեւ: Յարգանքի տուրք պիտի մատուցուի անցեալ տարի մահացած շարժանկարի բեմադիր Լիլիան տը Քերմատեքին՝ անոր որոշ ֆիլմերու ցուցադրութեան միջոցով, ինչպէս՝ « Très chère Indépendence » եւ « Les enfants de Chouchi » ժապաւէնները, որոնք ակնդիրը երեւակայականին եւ վաւերագրականին միջեւ կը խորասուզեն անկախութեան պատերազմի վաղորդայնի Արցախին մէջ: Իսկ Արցախի դիմագրաւած մարտահրաւէրները պիտի քննարկուին Նորա Մարտիրոսեանի՝ Գաննի 2020-ի փառատօնի մասնակից առաջին երկար ժապաւէնին՝ «Երբոր քամին հանդարտի»-ի ցուցադրութեան առթիւ։ Մարի Կիւլպիանիի գրաւիչ վաւերագրականը թոյլ պիտի տայ յայտնաբերել Վրաստանի կղզիացած մէկ հովիտը՝ Փանքիսին, որ «մրցանիշակիր» է Ճիհատի համար իր հողերէն դէպի Սուրիա եւ Իրաք մեկնածներու թիւով։ Իսկ Ռաթի Օնելիի՝ բազմաթիւ մրցանակներու արժանացած վաւերագրականը պատումը պիտի կատարէ վրացական լքեալ փոքրիկ քաղաքի մը, որ անցեալին ծանօթ էր հանքային արդիւնաբերութեամբ եւ որու բնակիչները այսօր կեանքի վեհ փիլիսոփայութեամբ կ՚ապրին, փորձելով յարմարիլ իրենց յայտնուած դժնդակ կացութեան։ Վերջապէս, Լեւան Աքինի «Եւ յետոյ պիտի պարենք» ֆիլմը, որու գլխաւոր հերոսն է Վրաստանի ազգային համոյթը եւ որ կը պատմէ մարմիններու պայքարին մասին, որոնք կը պարեն, կը տառապին եւ զիրար կը ցանկան աւանդութիւններով կերտուած աշխարհի մը մէջ:
Փառատօնը կ՚առաջարկէ նաեւ կլոր սեղաններ: Օր մը պիտի յատկացուի Կովկասի մէջ սեռային կողմնորոշման հարցերու, որոնք պիտի քննարկուին հետազօտողներու, արուեստագէտներու, գործիչներու մասնակցութեամբ։ Հոկտեմբեր, Նոյեմբեր եւ Դեկտեմբեր ամիսներուն նախատեսուած են բազմաթիւ հանդիպումներ, հեղինակներու եւ ստեղծագործութիւններու ներկայացումներով, հասարակաց բնաբան ունենալով Կովկասը:
Եւ վերջապէս, ազգագրական որոնումի եւ գեղարուեստական արտայայտութեան խաչմերուկին՝ ամերիկահայ նկարիչ եւ հետազօտող Հեյզել Անթարամեան Հոֆմանի ցուցահանդէսը լոյս պիտի սփռէ սփիւռքի այն Հայերու ոդիսականին վրայ, որոնք Բ. համաշխարհային պատերազմէն յետոյ լքեցին Ֆրանսան, Եգիպտոսը, Լիբանանը, Իրանը, Իրաքը, Սուրիան, Յունաստանը, Պաղեստինը կամ Միացեալ Նահանգները՝ «վերադառնալու» համար իրենց անծանօթ Խորհրդային Հայաստան, որ կորսուած հայրենիքի պատկերը կը ներշնչէր:
* * *
ԻՆԱԼՔՕ-ի դասախօս եւ փառատօնի նախաձեռնող Թալին Տէր-Մինասեան ձեռնարկներու այս շարքին համար կոչ ըրած է երկու այլ գործընկերուհիներու՝ Նանթէրի համալսարանի դասախօս Անոյշ Տէր-Սարգիսեանին, ինչպէս նաեւ ԻՆԱԼՔՕ-ի դասախօս, Կովկասի մասնագէտ Սոֆի Հոհմանին:
Օգտակար տեղեկութիւններ.
— Փառատօնի ամբողջական յայտագրին ծանօթանալու համար այցելել՝
http://www.inalco.fr/actualite/festival-transcaucases- Կազմակերպիչներուն հետ կապ հաստատելու համար՝
transcaucases@gmail.com
— Մուտքը անվճար է, առողջութեան վկայականի ներկայացումը՝ պարտադիր:
— Փառատօնը պիտի ընթանայ ԻՆԱԼՔՕ-ի երկու վայրերուն մէջ.-
— Maison de la recherche : 2 rue de Lille, 75007 Paris.
— Pôle des langues et civilisations : 65 rue des grands moulins, 75013 Paris. ■