ՖՐԱՆՍԱ – Քաոսային վեց օրերէ ետք՝ դեռ կարելի չէ եղած վերահաստատել անդորրը

Փարիզեան շրջանի Նանթէռ քաղաքին մէջ Յունիս 27-ին պատահած դէպք մը Ֆրանսան վեց օրէ ի վեր, բառիս իսկական իմաստով՝ քաոսի մատնած է։ 

Այդ առաւօտ, 17-ամեայ պատանի մը, որ կը գտնուէր վարձուած կառքի մը ղեկին, ըստ նախնական քննութեան՝ արտօնագիր չունենալու պատճառով մերժած է ոստիկաններու հրահանգներուն ենթարկուիլ, որոնք կ՚ուզէին ստուգում կատարել։ Երբ փորձած է փախչիլ, ոստիկաններէն մէկը կրակած է, պատճառ դառնալով ենթակային մահուան։ 

Այս դէպքէն անմիջապէս ետք նախ Նանթէռի ապա հետզհետէ ամբողջ Ֆրանսայի մէջ խռովութիւններ ծայր առին, որոնք իրենց բնոյթով շատ յաճախ ոչ մէկ կապ ունին զայրոյթի հակազդեցութեան հետ, այլ մեծ մասամբ վանդալական եւ թալանումի արարքներ են։ Փարիզէն Մարսիլիա, անցնելով՝ Ռենսէն, Լիոնէն եւ բազմաթիւ այլ քաղաքներէ, անհամար կառքեր, պետական հանրակառքեր, նոյնիսկ թրամուայներ, բայց նոյնպէս անթիւ-անհամար պետական շէնքեր, մինչեւ իսկ դպրոցներ հրկիզուած են, մեծ թիւով խանութներ ու հանրախանութներ թալանուած։ Միայն կոտրել-փշրելու սիրոյն փողոց իջածներ տարբեր քաղաքներու մէջ անհաշիւ խանութներու փեղկեր, ցուցատախտակներ վար առած են։ Վնասներու ընդհանուր հաշուեկշիռը անկասկած չափազանց ծանր պիտի ըլլայ։ 

Հակառակ անոր, որ իշխանութիւնները՝ ոստիկաններէ եւ զինուորական ոստիկաններէ բաղկացած շուրջ 40.000-նոց ապահովութեան ուժերով կը փորձեն հանգեցնել համատարած կրակը, եւ բազմաթիւ քաղաքներու մէջ կրակմար յայտարարուած է, Կիրակի, Յուլիս 2-ին՝ դէպքերու սկիզբէն հինգ օր ետք դեռ կարելի չէր եղած վերահաստատել անդորրը, նոյնիսկ եթէ կը յայտարարուէր, որ Շաբաթէն Կիրակի գիշերը համեմատած նախորդներուն, աւելի հանդարտ անցած է։  

Ձերբակալուածներու թիւը կը գերազանցէր 2.000-ը։

*  *  *

Շաբաթէն Կիրակի գիշեր, այս խռովութիւնները «նոր փուլ» թեւակոխած էին ընտրեալներու անհատական ինչքերուն թիրախաւարումով։ Այսպէս, օրինակ, Փարիզեան շրջանի Լ՚Հայ-լէ-Ռոզի քաղաքապետի բնակարանը յարձակման ենթարկուած էր, երբ ներսը կը գտնուէին տան բնակիչները։ Քաղաքապետին կինը, որ հազիւ փրկած է իրենց երկու զաւակներուն կեանքը, վիրաւորուած է. վերջինս հիւանդանոց փոխադրուած է։ Ընդհանուր իրարանցումին մէջ, դժուար է հաստատել բոլոր լուրերու իսկութիւնը (գաղափար մը տալու համար՝ ընկերային ցանցերու վրայ մինչեւ իսկ փողոցները առիւծներու արձակման մասին անհիմն լուրեր տարածուած էին), սակայն ուրիշ քաղաքապետերու, պետական պաշտօնեաներու անհատական ինչքերուն դէմ ուղղուած յարձակումներու մասին եւս լուրեր ալ կը շրջէին։ ■