Ռոպէր Կէտիկեանի ժապաւէնները՝ Ֆրանսական Սինեմաթէքին մէջ

Ֆրանսական Սինեմաթէքը Հոկտեմբեր 19-էն Նոյեմբեր 9 յետահայեաց ցուցադրութիւններու շարք մը նուիրած է ֆրանսահայ բեմադիր Ռոպէր Կէտիկեանին՝ անոր նորագոյն՝ Une femme aujourd’hui («Կին մը այսօր») ժապաւէնին հրապարակ ելլելուն առիթով։ Յայտագիրը կ՚ընդգրկէ բեմադիրին ստեղծագործական տարբեր շրջաններէն ընտրուած 11 ժապաւէններ, որոնցմէ քանի մը հատին ցուցադրութեան ներկայ պիտի գտնուի ինք՝ Կէտիկեան։

1953-ին Մարսիլիա ծնած, հայ հօր եւ գերմանացի մօր զաւակ Ռոպէր Կէտիկեան աւելի քան չորս տասնամեակէ ի վեր իր շարժանկարներով կը ներկայացնէ ֆրանսական ընկերութեան քաղաքական ու հասարակական վերիվայրումները։ Մարսիլիան, յատկապէս Էսթաքի բանուորական թաղամասը, ուր անցուցած է իր մանկութիւնը, առանձնայատուկ տեղ ունին անոր ստեղծագործութիւններուն մէջ։

Իրեն հաւատարիմ դերասաններու խումբով մը, որոնց շարքին են Արիան Ասքարիտ, Ժան-Փիէր Տարուսէն եւ Ժերար Մէյլան, Կէտիկեան կը պատմէ աշխատաւոր դասակարգի կեանքին, ընտանեկան ու մարդկային կապերուն, հասարակական անհաւասարութիւններուն եւ ժողովուրդի համեստ խաւերուն դիմագրաւած դժուարութիւններուն մասին։

Ցուցադրութիւններուն շնորհիւ հանդիսատեսները առիթ պիտի ունենան վերստին դիտելու անոր առաջին երեք ժապաւէնները՝ Dernier Été (1981), Rouge Midi (1985) եւ Ki lo sa ? (1986), ինչպէս նաեւ վերջին տարիներու գործերէն La Villa, Gloria Mundi, Et la fête continue ! եւ La Pie voleuse։ Այս ընտրանին հնարաւորութիւն կու տայ հետեւելու բեմադիրին արուեստին զարգացման՝ տեսնելու, թէ ինչպէս ան, հաւատարիմ մնալով իր սկզբնական համոզումներուն, տարիներու ընթացքին անդրադարձած է ֆրանսական ընկերութեան փոփոխութիւններուն։

Յայտագրին մէջ իր տեղը ունի նաեւ հայկական պատմական յիշողութիւնը։ Նոյեմբեր 7-ին, ժամը 17.30-ին պիտի ցուցադրուի Une histoire de fou («Խենթ պատմութիւն մը», 2015) ժապաւէնը, որ ներշնչուած է սպանացի լրագրող Խոսէ Անթոնիօ Կուրիարանի կեանքէն։ Վերջինս վիրաւորուած էր Հայաստանի ազատագրութեան հայ գաղտնի բանակին (ASALA) կազմակերպած գործողութիւններէն մէկուն ընթացքին։

Այս ժապաւէնով Կէտիկեան կ՚անդրադառնայ Հայոց ցեղասպանութեան՝ յաջորդ սերունդներուն փոխանցուած ցաւալի ժառանգութեան, յիշողութեան, բռնութեան եւ արդարութեան որոնումին։ Ֆիլմը կը շարունակէ արտայայտել՝ բեմադիրին հայկական արմատներուն եւ ազգային պատմութեան փոխանցման շուրջ երկար տարիներու մտորումները։

Յետահայեաց ցուցադրութիւններուն իբրեւ նախամուտ՝ Հոկտեմբեր 19-ին, Կէտիկեանի ներկայութեամբ կայացած է Une femme aujourd’hui նոր ժապաւէնին նախացուցադրութիւնը՝ Սինեմաթէքի յատուկ բաժանորդներուն համար։

Բուն յայտագրին բացումը նախատեսուած է Չորեքշաբթի, Նոյեմբեր 4, ժամը 20-ին, Dernier Été ժապաւէնին ցուցադրութեամբ՝ դարձեալ բեմադիրին ներկայութեամբ։

Կիրակի, Նոյեմբեր 8, ժամը 14.30-ին, Et la fête continue ! ժապաւէնին ցուցադրութենէն ետք, Ռոպէր Կէտիկեան պիտի մասնակցի շարժարուեստի նուիրուած հանդիպումի մը, զոր պիտի վարէ Ֆրանսական Սինեմաթէքի ընդհանուր տնօրէն Ֆրետերիք Պոնօ։

Ֆրանսական Սինեմաթէքը 2013-ին եւս յետահայեաց ցուցադրութիւններու շարք մը նուիրած էր Կէտիկեանին։ Այս նոր ձեռնարկը առիթ մըն է կրկին արժեւորելու բեմադիրի մը ստեղծագործական ուղին, ուր մարդկային անհատական ճակատագրերը անբաժան կը մնան պատմութեան եւ հասարակութեան մեծ վերիվայրումներէն։

Տեղեկութիւններեւցուցադրութիւններուամբողջականյայտագիր՝ www.cinematheque.fr — 51, rue de Bercy, Paris 12e։

Նշուած ժամերը Ֆրանսայի տեղական ժամով են։