Զգօնութիւն եւ պաղարիւնութիւն
Փութինեան Ռուսաստանի աջակցութիւնը վայելող ընդդիմութեան կողքին՝ Կաթողիկոսին, անոր եղբօր եւ հոգեւոր դասու մէկ մասին ներգրաւումը, դժբախտաբար, այլեւս որեւէ կասկած չի յարուցեր։
Հայաստանի համար վճռորոշ ընտրութիւններէն երեք օր առաջ, Նիկոլ Փաշինեանի կուսակցութեան յաղթանակի հեռանկարէն խուճապահար՝ վերջիններս որոշած են անձնուրացաբար նետուիլ պայքարի մը մէջ, զոր հաւանաբար կ՚ընկալեն իբրեւ «մայր ճակատամարտ»։ Քանզի ասիկա այլեւս գոյութենական հարց է անոնց համար։ Հետեւաբար, բոլոր միջոցները «արդար» են երկիրը ապակայունացնելու, ընտրութիւններու արդիւնքները կանխաւ ապօրինի հռչակելու, քաոս ստեղծելու, նոյնիսկ Ռուսաստանի կողմէ կոշտ հակազդեցութիւն հրահրելու համար։
Տարօրինակ կերպով, այս շրջանակներուն վերջին նախաձեռնութիւնը, զոր Վահրամ Աթանէսեան կը դատապարտէ ստորեւ տրուած յօդուածին մէջ, ի յայտ կու գայ ճիշդ այն պահուն, երբ ԹԱՍՍ գործակալութիւնը կը հրապարակէ ռուսական գաղտնի սպասարկութիւններէն բխող տեղեկութիւն մը, ըստ որուն՝ «Եւրոպական Միութեան ղեկավարները յարձակողապաշտ կերպով կը դրդեն Երեւանը Հայաստանէն վտարելու Ռուս ուղղափառ եկեղեցին՝ պահանջելով ամբողջութեամբ խզել դարաւոր կրօնական եւ հոգեւոր կապերը» [1]։ Սա Մոսկուայի կողմէ Հայաստանի դէմ մղուող համակողմանի խառնաձեւ (հիպրիտային) պատերազմի մէկ նոր դրսեւորումն է, որ կ՚ընթանայ վերջին օրերուն յայտարարուած տնտեսական պատիժներուն զուգահեռ։
Տարօրինակօրէն, յատկապէս Գիւմրիի ռուսական ռազմակայանի քահանան՝ հայր Տիմոթէոս Ղազարեանը, որ «ռուս-ուղղափառ հայ» մըն է, կը թուի ըլլալ Վանաձորի Հելսինքեան համաձայնագրերու դիտարկման գրասենեակի եւ «Իրազեկ քաղաքացիներ» միաւորման «թիրախը»։ Ռուս-ուղղափառ դաւանանքով այս հայը նշեալ երկու կազմակերպութիւններուն կողմէ կը մեղադրուի, որպէս հոգեւորական՝ իր դիրքը չարաշահելով՝ խորհրդարանական ընտրութիւններէն քանի մը օր առաջ քաղաքացիներուն վրայ ազդեցութիւն բանեցնելու նպատակով։
Սա իտէալական պատրուակ մըն է Ռուսաստանի միջամտութեան համար՝ ճիշդ այն պահուն, երբ Ռուսաստանի խորհրդարանը նոր օրէնք մը վաւերացուց, որ այսուհետեւ թոյլ կու տայ նախագահին դիմել բանակի միջամտութեան՝ «արտասահմանի մէջ ռուս քաղաքացիները պաշտպանելու» համար։
Առաւելագոյն զգուշաւորութիւն կը պահանջուի բոլորէն։ Հայաստանի պետութիւնը պէտք է ձեռնարկէ անհրաժեշտ բոլոր միջոցներուն՝ երաշխաւորելու համար սահմանադրական կարգի պահպանումն ու երկրի անվտանգութիւնը այս ընտրութիւններէն թէ՛ առաջ եւ թէ՛ ետք։
Հայաստանի Հանրապետութեան որեւէ ապակայունացում կրնայ ունենալ անկանխատեսելի հետեւանքներ, որոնք պիտի ծառայեն միայն Հայաստանի թշնամիներուն շահերուն, ո՛վ ալ ըլլան անոնք եւ ուրկէ ալ գան։
Կորիւն
Ո՞վ Ռուսաստանի մէջ կրկնօրինակեց Արցախի խորհրդանիշ «Մենք ենք մեր սարերը» յուշարձանը
Վահրամ ԱԹԱՆԷՍԵԱՆ
«1in.am», Երեւան, 2026 Յունիս 3
Շարք մը լրասփիւռներ կը հաղորդեն, թէ Լեռնային Ղարաբաղի խորհրդանիշ հանդիսացող «Մենք ենք մեր սարերը» յուշարձանի կրկնօրինակը տեղադրուած է Ռուսաստանի Սթաւրոփոլի երկրամասի Եսենթուքի քաղաքի Սուրբ Հռիփսիմէ եկեղեցւոյ բակին մէջ եւ օծուած է Հայ առաքելական եկեղեցւոյ Քրասնոտարի եւ Հիւսիսային Կովկասի թեմի առաջնորդ Մովսէս եպիսկոպոս Մովսէսեանի կողմէ։ Արարողութեան մասնակցած են նաեւ հայ հոգեւորականներ Վլատիքաւքազէն, Միներալնիէ Վոտիէն, Նովորոսիսքէն, Քիսլովոտսքէն, Սթաւրոփոլէն, Քրասնոտարէն, Արմաւիրէն եւ Քուպանի Սլաւեանսքէն։
Հաւաքագրուած տեղեկութիւններէն կը պարզուի, որ «Մենք ենք մեր սարերը» յուշարձանի կրկնօրինակը Ռուսաստանի տարածքին տեղադրելու նախաձեռնութիւնը կու գայ Հայ առաքելական եկեղեցիէն։ Այս իրադարձութիւնը, որ տեղի կ՚ունենայ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններու քարոզարշաւի վճռորոշ մէկ հանգրուանին, յստակօրէն քարոզչական նպատակ կը հետապնդէ՝ ցոյց տալու, թէ Հայաստանի իշխանութիւնները «փակած են Արցախի թղթածրարը, մինչդեռ Ռուսաստան զայն չի մոռնար»։
Նախաձեռնութեան հեղինակները հաւանաբար չէին պատկերացուցած այն հակազդեցութիւնը, զոր այս քայլը պիտի յառաջացնէր Պաքուի մէջ. սակայն արդէն իսկ «Մուսաւաթ» կուսակցութեան գործադիր քարտուղար Արիֆ Հաճիքի դիմած է ազերպայճանական իշխանութիւններուն եւ առաջարկած, որ «Մենք ենք մեր սարերը» յուշարձանը «կազմալուծուի, քանի որ անոր մէկ կրկնօրինակը արդէն գոյութիւն ունի Ռուսաստանի մէջ»։
Հայ Առաքելական Եկեղեցին արդեօք խորհրդակցա՞ծ էր Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչներուն հետ նման որոշում մը կայացնելէ առաջ։ Արցախի Ազգային Ժողովի երեսփոխանները տուա՞ծ էին իրենց համաձայնութիւնը «Մենք ենք մեր սարերը» յուշարձանի կրկնօրինակի տեղադրման՝ Եսենթուքիի Սուրբ Հռիփսիմէ եկեղեցւոյ բակին մէջ։
Եթէ Հայ առաքելական եկեղեցին ստացած է Արցախի ներկայացուցիչներուն համաձայնութիւնը, ապա Հայ առաքելական եկեղեցւոյ փաստացի ղեկավար Գարեգին Բ.-ն եւ Արցախի նախագահի պաշտօնակատար Աշոտ Դանիէլեանը համատեղ պատասխանատու են այս ծանր սխալին համար եւ պարտաւոր են օր առաջ սրբագրելու զայն։
Այս յուշարձանի բնօրինակը կանգնեցուած է միանգամայն օրինական կերպով եւ ազերպայճանական կառավարութեան համաձայնութեամբ՝ խորհրդային տարիներուն, Ստեփանակերտի մուտքին։ Ան կը խորհրդանշէ Արցախի հայութեան իւրայատուկ ինքնութիւնը եւ անկարելի է զայն կրկնօրինակել։ Ան պէտք է մնայ իր նախնական վայրին մէջ։
______
