Հրա­ժարում պատ­մա­կան ար­դա­րու­թեան օրա­կար­գէն եւ նոր Սահ­մա­նադ­րութիւն 

Փաշ-2

Վար­չա­պետ Փա­շինեանի մամ­լոյ ասու­լի­սը

Վար­չա­պետ Նի­կոլ Փա­շինեան Մարտ 26-ին, կա­ռավա­րու­թեան նիս­տէն ետք լրագ­րողնե­րուն հետ ու­նե­ցած է հան­դի­պում մը, որուն ըն­թացքին անդրա­դար­ձած է շարք մը առանցքա­յին հար­ցե­րու։

Ան յայ­տա­րարած է, որ իբ­րեւ Հա­յաս­տա­նի ղե­կավար, կը հրա­ժարի պատ­մա­կան ար­դա­րու­թեան վե­րականգնման օրա­կար­գէն՝ շեշ­տե­լով ար­դար իրա­կանու­թեան հե­տամուտ ըլ­լա­լու անհրա­ժեշ­տութիւ­նը։ Անոր հա­մոզ­մամբ, պատ­մա­կան ար­դա­րու­թեան ետե­ւէն եր­թա­լը միայն նոր անար­դա­րու­թիւննե­րու կը յան­գեցնէ եւ ժո­ղովուրդը պէտք է որ­դեգրէ այս նոր ռազ­մա­վարու­թիւնը:

«Եթէ նոր Սահ­մա­նադ­րութիւ­նը հան­րա­քուէով չըն­դունուի, դար­ձեալ հան­րա­քուէ պի­տի կազ­մա­կեր­պենք»

Եթէ նոր Սահ­մա­նադ­րութիւ­նը հան­րա­քուէով չըն­դունուի, վար­չա­պետ Նի­կոլ Փա­շինեան կը յայ­տա­րարէ, որ դար­ձեալ հան­րա­քուէի պի­տի դի­մեն։

Պա­տաս­խա­նելով «Ազա­տու­թիւն» ձայ­նասփիւ­ռի հար­ցումին՝ Փա­շինեան ուղղա­կիօրէն նշած է, որ խորհրդա­րանա­կան ընտրու­թիւննե­րուն ձայ­նե­րուն եր­կու եր­րորդը ապա­հովե­լու իշ­խա­նու­թեան ձգտու­մը կապ ու­նի նաեւ նոր Սահ­մա­նադ­րութեան ըն­դունման հետ։

“Այդ կար­գին՝ Սահ­մա­նադ­րութիւ­նը փո­խելու հա­մար նո­րէն հան­րաքուէ պի­տի ընենք, պի­տի եր­թանք, մեր ժո­ղովուրդին պի­տի բա­ցատ­րենք, պի­տի հա­մոզենք, նո­րէն պի­տի խօ­սինք”,– աւել­ցուցած է վար­չա­պետը։

Փա­շինեան նշած է, որ Ան­կա­խու­թեան հռչա­կագի­րին յղում չը­նող նոր Հիմ­նա­կան օրէնք մը անհրա­ժեշտ է առա­ջին հեր­թին Հա­յաս­տա­նին՝ տա­րածաշրջա­նին մէջ յա­րատեւ պե­տու­թիւն ու­նե­նալու հա­մար: Վար­չա­պետը Ան­կա­խու­թեան հռչա­կագի­րը որա­կած է ոչ թէ ան­կա­խու­թեան, այլ՝ «հա­կամար­տութեան (կոնֆլիկ­տի) հռչա­կագիր»:

Պա­քուն կը պա­հան­ջէ, որ Սահ­մա­նադ­րութիւ­նը փո­խուի, եւ Հա­յաս­տա­նի Ան­կա­խու­թեան հռչա­կագի­րին յղում չկա­տարուի։ Փա­շինեան աւե­լի կա­նուխ յայ­տա­րարած էր, որ իր ղե­կավա­րած քա­ղաքա­կան ու­ժը հա­մամիտ է, որ նոր Սահ­մա­նադ­րութեան բնա­գիրին մէջ Ան­կա­խու­թեան հռչա­կագի­րին մա­սին որե­ւէ յի­շատա­կում չըլ­լայ։

Իշ­խա­նու­թիւնը նաեւ յայ­տա­րարած էր, թէ մտա­դիր է սահ­մա­նադ­րա­կան հան­րա­քուէն կազ­մա­կեր­պել խորհրդա­րանա­կան ընտրու­թիւննե­րէն ետք, թէեւ յստակ թուական չէր ճշդուած։ Նա­խագի­ծը նախ պէտք է վա­ւերա­ցուի խորհրդա­րանին կող­մէ, եւ ասոր հա­մար պարզ մե­ծամաս­նութիւ­նը բա­ւարար չէ. անհրա­ժեշտ է երես­փո­խանա­կան ձայ­նե­րուն եր­կու եր­րորդը։

2023-ի Սեպ­տեմբե­րեան դէպ­քե­րը Ար­ցա­խի մէջ

Անդրա­դառ­նա­լով 2023-ի աշ­նան Ար­ցա­խի մէջ տե­ղի ու­նե­ցած իրա­դար­ձութիւննե­րուն՝ Փա­շինեան նշած է, որ Անվտան­գութեան խոր­հուրդի ու­սումնա­սիրու­թիւննե­րը ցոյց կու տան, թէ հոն առ­կայ զէնք-զի­նամ­թերքին 80-90 տո­կոսը չէ օգ­տա­գոր­ծուած, եւ մին­չեւ վերջ կռուելու պնդումնե­րը չեն հա­մապա­տաս­խա­ներ իրա­կանու­թեան:

Ան մե­ղադ­րած է Ար­ցա­խի նախ­կին ղե­կավա­րու­թեան որոշ ներ­կա­յա­ցու­ցիչնե­րը քա­ղաքա­կան լու­ծումնե­րու խո­չըն­դոտման եւ իշ­խա­նափո­խու­թեան իրա­կանաց­ման մէջ, ինչ որ, ըստ իրեն, արա­գացու­ցած է սեպ­տեմբե­րեան դէպ­քե­րը: Վար­չա­պետը նաեւ խստիւ դա­տապար­տած է «ցե­ղաս­պա­նու­թիւն» եզ­րին շա­հագոր­ծումը՝ կոչ ընե­լով դադ­րեցնե­լու այդ մրցա­վազ­քը եւ կեդ­րո­նանա­լու Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պետու­թեան մէջ խա­ղաղու­թեան հաս­տատման վրայ: Ան չէ բա­ցառած ապա­գային յա­ւելեալ տուեալ­նե­րու գաղտնա­զեր­ծումը՝ հեր­քե­լու հա­մար մին­չեւ վերջ դի­մադ­րած ըլ­լա­լու մա­սին «առաս­պելնե­րը»:

Ազ­գա­յին անվտան­գութեան նոր ռազ­մա­վարու­թիւն

Վար­չա­պետը յայ­տա­րարած է նաեւ, որ Հա­յաս­տան կ’աշ­խա­տի Ազ­գա­յին անվտան­գութեան նոր ռազ­մա­վարու­թեան մը վրայ, քա­նի որ ներ­կա­յիս գոր­ծող փաս­տա­թուղթը մեծ մա­սամբ կորսնցու­ցած է իր այժմէակա­նու­թիւնը:

«Սա­ռեցուած պա­տերազմ», ոչ թէ խա­ղաղու­թիւն

Ամե­նայն հա­ւանա­կանու­թեամբ հա­կադար­ձե­լով Ռո­բերտ Քո­չարեանի վերջերս ըրած յայ­տա­րարու­թեան, թէ իր պաշ­տօ­նավար­ման օրօք պա­տերազմ չէ եղած, Փա­շինեան շեշ­տած է, որ մին­չեւ 2020 թուական Հա­յաս­տան խա­ղաղու­թիւն չէ ու­նե­ցած, այլ՝ սա­ռեցուած պա­տերազմ: Ան նշած է, որ պա­տերազ­մի յե­տաձ­գումը տե­ղի ու­նե­ցած է ի հա­շիւ երկրի ինքնիշ­խա­նու­թեան ու զար­գացման, եւ 2016-ին ար­դէն սպա­ռած էին այդ յե­տաձգման բո­լոր մի­ջոց­նե­րը:

Վար­չա­պետը նաեւ դա­տապար­տած է հայ ժո­ղովուրդը եւ յատ­կա­պէս ար­ցախցի­ները «պան­դուխտի» կար­գա­վիճա­կի մէջ պա­հելու մի­տումնե­րը: Անոր հա­մոզ­մամբ, վե­րադար­ձի մա­սին շա­րու­նա­կական խօ­սակ­ցութիւննե­րը կը խան­գա­րեն մար­դոց խա­ղաղ կեանք մը կա­ռու­ցե­լը եւ ար­դիւնք են կայ­սե­րական, ապա­հայ­կա­կան քա­ղաքա­կանու­թեան մը, որուն նպա­տակն է թոյլ չտալ Հա­յաս­տա­նի՝ որ­պէս ան­կախ պե­տու­թիւն կա­յացու­մը: ■