Յետընտրական քաղաքական պայքարի ուրուագիծը

Հայաս­տան ապ­րե­ցաւ շատ աշ­խուժ ու յա­գեցած ընտրա­կան քա­րոզար­շաւ մը։ Յու­նիս 7-ի ընտրու­թիւննե­րուն գլխա­ւոր նո­րու­թիւնը գոր­ծա­րար, օլի­գարխ Սա­մուէլ Կա­րապե­տեանի «Ու­ժեղ Հա­յաս­տան» կու­սակցու­թեան ի յայտ գալն էր, որ քուէնե­րուն 23,28 տո­կոսը ստանալով՝ գրա­ւեց ընդդի­մու­թեան առա­ջին դիր­քը, առաջ անցնե­լով Հա­յաս­տա­նի երկրորդ նա­խագահ Քո­չարեանի գլխա­ւորած «Հա­յաս­տան» դա­շին­քէն, որ երկրորդ դիր­քին վրայ հասաւ, ստանալով քուէնե­րուն միայն 9,93 տո­կոսը։ Իսկ նախ­կին նա­խագահ Սերժ Սարգսեանի «Պա­տիւ ու­նեմ» դա­շին­քը այս ան­գամ չմաս­նակցե­ցաւ ընտրու­թիւննե­րուն։ «Բար­գա­ւաճ Հա­յաս­տան» կու­սակցու­թիւնը եւս կրնայ, իբ­րեւ եր­րորդ ընդդի­մադիր ուժ, խորհրդա­րան մուտք գոր­ծել քուէնե­րու վե­րահա­շուար­կէն ետք։

Բաղ­դա­տելով 2021-ի ար­տա­կարգ խորհրդա­րանա­կան ընտրու­թիւննե­րուն հետ, Յու­նիս 7-ի ընտրու­թիւննե­րը տե­ղի ու­նե­ցան երկրի քա­ղաքա­կան ու անվտան­գա­յին շատ աւե­լի կա­յուն պայ­մաննե­րու մէջ։ 2021-ին Հա­յաս­տան գրե­թէ քա­ղաքա­ցիական պա­տերազ­մի սե­մին կը գտնուէր. 2020-ի 44-օրեայ պա­տերազ­մի վա­ղոր­դայնին Հան­րա­պետու­թեան նա­խագա­հը, կա­թողի­կոսը, բա­նակի հրա­մանա­տարու­թիւնն ու ընդդի­մու­թիւնը վար­չա­պետին հրա­ժարա­կանը կը պա­հան­ջէին, իսկ հայ­կա­կան բա­նակը քայ­քա­յուած էր՝ ան­կա­րող երկրին սահ­մաննե­րը պաշտպա­նելու ազեր­պայճա­նական յար­ձա­կումնե­րէն։ Ամէն օր եր­կի­րը հո­ղակ­տորներ ու դիր­քեր կը յանձնէր ազեր­պայճան­ցի­ներուն՝ ռու­սա­կան բա­նակի քի­թին տակ, որուն օգ­նութեան դի­մած էր Հա­յաս­տա­նի կա­ռավա­րու­թիւնը՝ երկրին սահ­մաննե­րուն պաշտպա­նութեան հա­մար։ Հա­կառակ այդ աննպաստ պայ­մաննե­րուն, «Քա­ղաքա­ցիական պայ­մա­նագիր» կու­սակցու­թիւնը շա­հած էր ընտրու­թիւննե­րը՝ ձեռք ձգելով քուէնե­րուն 53,91 տո­կոսը։

«Քա­ղաքա­ցիական պայ­մա­նագիր» կու­սակցու­թիւնը թէեւ կը մնայ առա­ջատար, սա­կայն բաղ­դա­տած 2021-ին՝ կը կորսնցնէ 4 կէտ՝ ձեռք բե­րելով ձայ­նե­րուն 49,82 տո­կոսը։

Թէեւ «Հա­յաս­տան» դա­շին­քի առաջ­նորդ Քո­չարեան յե­տընտրա­կան յայ­տա­րարու­թեան մէջ կ՚ըսէ՝ «Մենք վի­ճար­կե­լու ենք ընտրու­թիւննե­րի ար­դիւնքնե­րը»՝ պատ­ճա­ռաբա­նելով թէ՝ «Այս ընտրու­թիւններն ան­ցել են իշ­խա­նական հա­մատա­րած ճնշումնե­րի, ընդդի­մադիր­նե­րի ձեր­բա­կալու­թիւննե­րի, վար­չա­կան ռե­սուրսի ան­նա­խադէպ կի­րառ­ման ու ընտրա­խախ­տումնե­րի պայ­մաննե­րում», սա­կայն առ այ­սօր զան­գուածա­յին ցոյ­ցեր տե­ղի չու­նե­ցան, միայն դի­մումներ եղած են քուէնե­րը վե­րահա­շուար­կե­լու հա­մար։ Իսկ ՔՊ-ի առաջ­նորդ Նի­կոլ Փա­շին­եան յե­տընտրա­կան իր առա­ջին ասու­լի­սին՝ խիստ մար­տա­կան յայ­տա­րարու­թիւն կա­տարեց քրէաօլի­գար­խիկ ղե­կավար­նե­րուն դէմ. «Մեր առաջ­նա­հերթ անե­լիքը մեր քա­ղաքա­ցինե­րի պա­հանջն է՝ քրէաօլի­գար­խիկ հա­մակար­գը վերջնա­կանա­պէս պէտք է ար­մա­տախիլ արուի ՀՀ-ից։ Իմ ասե­լիքը եւ պլա­նը չի փո­խուել. այդ ու­ժե­րի լի­դեր­նե­րը պէտք է բե­րուեն պա­տաս­խա­նատ­ւութեան Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պետու­թեան օրէնսդրու­թեամբ սահ­մա­նուած կար­գով»։

Ընտրու­թեան վա­ղոր­դայնին ՔՊ-ն ընտրա­պայ­քա­րի իր կար­գա­խօսը՝ «Տէ՛ր կանգնիր խա­ղաղու­թեան»-ը, վե­րափո­խած էր քրէաօլի­գար­խիկ հա­մակար­գը վերջնա­կանա­պէս ար­մա­տախիլ ընե­լու պայ­քա­րի։ Եւ ի՞նչն է, որ կը թե­լադ­րէ այս շրջա­դար­ձը։ Ան­կասկած, ընտրա­պայ­քա­րի ընթացքին Ռու­սաս­տա­նի քա­ղաքա­կան վեր­նա­խաւին յայտա­րարու­թիւննե­րը, Հա­յաս­տա­նի գիւ­ղատնտե­սական ար­տադրանքնե­րուն վրայ կի­րար­կուած պատ­ժա­միջոց­նե­րը եւ քա­րիւ­ղի ու կա­զի գի­ներու բարձ­րաց­ման սպառ­նա­լիք­նե­րը։ Կա­ռավա­րու­թեան հա­մար Ռու­սաստա­նի ազ­դե­ցու­թիւնը նուազեց­նե­լու գլխա­ւոր մի­ջոցը կը նկա­տուի Հա­յաս­տա­նի մէջ ծուարած քրէաօլի­գար­խիկ հա­մակար­գին դէմ պայ­քա­րը, որուն նո­րայայտ դէմ­քը կը հան­դի­սանայ «Ու­ժեղ Հա­յաս­տան»-ի առաջ­նորդ Սա­մուէլ Կա­րապե­տեանը։

Մէկ խօս­քով՝ նոր խորհրդա­րանի ու­ժե­րու դա­սաւո­րու­մը հիմ­նա­կան փո­փոխու­թիւն պի­տի չբե­րէ հա­յաս­տա­նեան քա­ղաքա­կան դաշ­տին մէջ։ Խորհրդա­րանա­կան մե­ծամաս­նութեան եւ ընդդի­մու­թեան բա­ժանա­րար գի­ծը կը մնայ նոյ­նը. մէկ կող­մէ՝ ձեր­բա­զատիլ ռու­սա­կան կա­խեալ վիճակէն՝ յեն­լով Արեւ­մուտքին՝ իրա­կանաց­նե­լու հա­մար խա­ղաղու­թեան օրա­կար­գը եւ դառ­նա­լու ինքնիշ­խան, իսկ միւս կող­մէ՝ կառ­չիլ ռու­սա­կան հո­վանիին՝ վե­րագ­րա­ւելու հա­մար իշ­խա­նութիւնը։

Ժ.Չ. ■